MÜSLÜMANLARIN ZOOLOJİ ALANINDAKİ HİZMETLERİ

***İlke olarak;İslam a göre Bütün bilim dallarını ve bilimlerin yasalarını,evreni yaratan Allah olduğu için Kur an ı Kerim;Evren ve yasalarından genelde ilkesel olarak bahseder;Bazen Detaya girilmesi gereken konularda detaya girer.Bunlardan bahsetmesinin sebepleri;Bunları Allah a inanmada basamak olarak kullanılmasıdır,Zaten düzeyli bir kitaptan beklenen de budur.O halde Kur an a inanırsak,Bilim yapamayız anlayışı yersiz olmakla birlikte ,İlk ayetle insanlar hem evreni hem vücudumuzu araştırmaya sevkedilmiştir.

Bilim ve insan parçaları incelerken ,Evreni ve yasalarını yaratan Allah bütünü görmekte ve bütünle ilgili Kurallardan bahsetmektedir.O halde Islama inanmak insanı bilimden uzaklaştırmak şöyle dursun Allah a inanmanın ve Hakkal yakin imana(Gerçek imana )varmanın ön şartı ,olmazsa olmazı sayılmıştır..Sonuçta Bilim ve yasalarını bilmeyen bir insanın Kur an ı yeterince anlayamayacağını,imanının tatmin olmuş iman olamayacağı ifade edilir.İslam a İnanmak,değişikliğe uğramış dinlerde olduğu gibi bilime engel olmak değil;bilimsel çalışmalara-araştırmaya çabalamaya motorgüçtür.Bunun tersi yorumların İslam ile ilgisi olmadığı gibi Cehaletin ürünüdür.

İslam ,bilim ve kültürü canlı cansız bütün varlık alanıyla ilgili her çeşit bilgiyi araştırmayı konu edinir.Genelde Evreni ve evrendekileri,özelde hayvanları ve enteresanlıklarını bilmenin ,Kişiyi bu düzeni anlamaya ,Oradan Allah ın varlığına götürmesi ve O na ibadete yönlendirmesi bakımından Önemlidir..
Öncelikle İslamın,çok çeşitli hayvan türlerinin yaşadığı geniş bir coğrafyada yayılması,göçebe hayat gereği hayvanlarla sıcak ilişkide olunması,
İslam dininin ve Kur’an ın ,zekat,avcılık,kurban gibi hayvanlarla ilgili ayetlerinin anlaşılması için din hayvan bilimini öğrenmeyi teşvik etmiştir.Yani hayvanları ve özelliklerini bilmenin İbadetin önşartı sayılması
Kur’an ve Sünnette,hayvanların enteresanlıklarından bahsedilmesi ve onlardan insanların öğrenecekleri şeylerin olması vs.. ayetlerin anlaşılması için ,islam bilginleri hayvan bilimiyle uğraşmışlardır.Yani Kur an daki hayvanlarla ilgili ayetlerin anlaşılması Onları incelemeyi zorunlu kılarak teşvik etmiştir.Netekim Kur an da bir çok hayvan isimleri Sure ismi olacak kadar önemsenmiştir.Mesala:Ankebut suresi(örümcek),fil suresi ve Onun özelliklerinden bahsedilmesi,neml(Karınca suresi) ve enterasanlıkları ,Nahl(arı )suresi,Cemel devenin özelliklerinden,hımar(Eşeğin kitaptan anlamaması sesinin çok kötü olmasından bahseden ayetler),Zübab sivrisinekten ve enteresanlıklarından bahseden ayetlerin olması,At ve özelliklerinden,İnek ve özelliklerinden bahseden ayetlerin olması .....vs.Hep Müslümanların bu hayvanları incelemesi gerektiği konusunda bitmez-dinmez teşvikler getirmiştir.
İslam coğrafyasının genişlemesinden dolayı bu yerlerdeki hayvanlarla ilgili bilgilerin kendi dillerine tercüme edilmesi gibi sebeplerden dolayı müslümanlar hayvan bilimiyle ilgilenmişlerdir.

Bu kadar farklı kaynaklardan süzülüp gelen bilgileri,daha sonra kendi araştırmalarıyla birleştirmiş,zooloji ,veterinerlik(baytarlık) gibi hayvanların anatomilerini,çeşitli özelliklerini ve hastalıklarını inceleyen bilimlerden eczacılık-attarlık(Güzel koku edinme),onlardan yararlanma yöntemleri,hayvan duygularını ifade eden ve güzel sanatlara konu edinen bilimler gelişmiş,hayvanlar edebiyata konu olmuş bu alanda bir çok kitap yazılmıştır.(Gül bülbül aşkı vs.gibi)
Ayrıca bu eserlerde,hayvanların fizyolojik,anatomik, bilgileri verilmiş;Onlarla insan,Tabiat Tanrı arasındaki ilişkilerinden söz edilmiştir.Böylece Müslümanlar,Tarihte eşine az rastlanır hayvanlar alemi hakkında zengin bilgi birikimine sahip olmuşlardır.

Müslümanların bu bilime katkılarından anlaşılan odur ki,Müslümanlar ortaçağ karanlığını yaşamamışlardır.Bundan dolayı ortaçağ karanlığı müslümanlar için söylenemez.Çünkü Avrupa nın ortaçağ karanlığından çıkmasına sebep İslam kültürü ve öğretileri olup;İslamın bilinçli ve bilgece yaşandığı dönemlerde hep kaliteli bireyler ve toplulukları ortaya çıkmıştır.Çünkü İslam bilgiyi-birikimi-görgü ve kuralı… teşvik ettiğinden bunlara sahip olanlarda tadına doyulmaz karpuz gibi ortaya çıkar.Görgü-medeniyet-bilim ve nezaketten haberi olmayanlarda bu dinin üstün özellikleri sergilenemez.
Bu alanda kaleme alınan eserlerden örnekler:Cabir bin Hayyam, Kita-bül hayevan(Hayvanların özelliklerinin ve türlerinin anlatıldığı kitap)/El Kindi: Bal arılarının türleri-Kita bül hayl(Atların türleri-özellikleri)/Cahız,Kita bül hayevan adlı eserinde 350 kadar hayvan hakkında bilgi vermiştir.Bu eser sonradan yapılacak hayvanlar araştırmasına kaynaklık yapmıştır./Cafer,Ruh-ül hayevan(Hayvanların psikolojisi) bu eser aynı zamanda hayvanların sosyal yapısını da incelemiştir.
İbn-i Sina,hayvanları incelemiş,Zooloji konusunu anlatırken,bunları tanımanın kişiyi Allah ı tanımaya götüreceği ni söylemiştir.Hayvanlardaki enteresanlıkları bilmenin insana ,Allah ı tanıtacağını söylemiştir.
Tıpta,eczacılıkta,(ilaç yapımında,yılan panzehiri...)attarlık(güzel koku üretmekte)alanlarında hayvanlardan yararlanılmış,ayrıca bu bilgiler kitaplara dökülmüştür.
9.Y.Y. dan itibaren Müslümanlar hayvanat bahçeleri kurmuşlar,bunları bilimsel araştırma amaçlı kullanmışlardır.

İslam dininde,Hayvanları insanların hizmetine verenin Allah olduğu,onlardan yararlanmak gerektiği,onlara sevgi-şefkat gösterilmesinin gereğine değinilmiştir..Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmuştur”Merhamet edene Allah ta merhamet eder,siz yerdekilere merhamet edin ki göktekiler de size merhamet etsin”buyurmuştur.Peygamberimizin bu sözü ile,hayvanlara iyi davranılması tavsiye edilmekte,onların aç susuz,bırakılmaması,dövülmemesi,yavrularının alınmaması,zorunluluk harici yavruları olanların avlanılmaması,hedef yapılmaması,yarışma için dövüştürülmemesi,güçlerini aşan yük yükletilmemesi konusunda uyarılar yapılmıştır..”Köpeğe zor şartlarda su veren kadının affedilmesi,kediyi hapsedip açlıktan ölmesine sebep olan kadının cehenneme gideceği”bilgisi,deveye aşırı yük yükleyeni,aç bırakan kimseleri peygamberimizin azarlaması”…vs.Hep İslam dinin Hayvanlara ve haklarına verdiği önemi gösterir.Peygamber efendimiz.(s.a.v.)açlıktan karnı sırtına yapışan hayvanın sahibine , “Allah tan korkmuyor musun?” diye çıkışmıştır.”Koyun sağıcıların, koyunların memelerine zarar vermemesi için tırnaklarını kesmelerinin emredilmesi,” “Yavruları alınmış bir kuş için peygamberimizin çabası ve yavrularını yuvaya koydurması,gene peygamberimizin canlı hayvanı hedef yapmayı yasaklaması,bindiği hayvana beddua eden kadını ikaz etmesi,hayvanların damgalanmasını,kulaklarının yırtılmasını-kesilmesini,onlara hakaret edilmesini,onların dövüştürülmesini,zevk için avlanılmasını,gücünün üzerinde yük yüklenmesini yasaklamıştır.Bunları yapanlara islam tarihinde ceza verilmiştir.Ordu bir savaşa giderken köpek ve yavrularının rahatsız olmaması için Başına nöbetçiler dikip ordunun gidiş yolunu değiştiren gene peygamber efendimizdir.

Bir gün Kuşu ölen çocuğun kapısını peygamber efendimiz çalar ve “Duydum ki kuşun ölmüş başın sağolsun çok üzüldüm”der.Bu İslam peygamberinin Hayvan hakların a verdiği önemi gösterir.

Gene Peygamberimiz “Her ciğer sahibine acımak ve yardım etmek sadaka vermek gibidir”der Hayvan sağanlara Hz. Peygamber: “Nebi (s.a.v) hayvanlara işkence yapanlara lanet etti.” ( Buhari : zebaih : 25 , Ahmet : 4/31-33 ) Abdullah dan naklen: “Resulullah (s.a.v.) bir keçiyi sağmakta olan bir adama uğramıştı, Ona: Ey kişi, sağınca yavrusu için de süt bırak, dedi.” ( N. el Heysemi : M. Zevaid: 8/196 ) “Haksız olarak bir serçeyi öldürenden Cenab-ı Hak kıyamet gününde hesap soracaktır.” ( Darimi :2/11 )
Enes (r.a) naklediyor: “Bir yerde mola verince, hayvanlarınızın istirahatını sağlayıncaya kadar ibadet etmezdik.” ( E. Davud : Cihad : 48 )
Ayrıca kuşların yuvalarının bozulmamasını, yumurta ve yuvalarının alınmamasını da emretmiştir.” ( E. davud : Cenaiz :1 , Buhari : Edebul müfred : 139)
“Hayvan sağanlar,tırnaklarını kessinler, sağım sırasında uzun tırnaklarla hayvanların memelerini kanatmasınlar.” ( Sindi : H.Ala İ. Mace : sayd.12 )
HAYVAN VE KUŞ KORUYUCULUĞU: Görüleceği gibi bu hadisler ve benzerlerinden, Peygamberimizin, hayvanların ve kuşların korunmasını, onlara eziyet edilmemesini, temizlik ve bakımlarının yapılmasını, yaratışlarına uygun işlerde kullanılmasını, fazla yük yüklenmemesini, av yasağı koyarak rastgele eğlence için avlanmamalarını emrettiğini açıkça görüyoruz. Bu sözleriyle ve davranışlarıyla O, bugün ancak sözü edilen hayvan haklarını dile getirmiştir.Bunlardan başka Hz.Peygamberin (s.a.v.) akar ve durgun suların kirletilmemesine, yol ve mahallelerin temiz tutulmasını dair bir çok hadisi de vardır... -Meşhur Muhaddis sufi Süfyani Servi:hayvanları satın alıp,Salı vermesi ile meşhurdur.(Ayan:11/252)
-İ.Rabbani : " …Hayvanlara da sevgi ve şefkatle muamale etmelisin.Çünkü onlar Allah’ın sana emanet ettiği yaratıklardır… " (R.K.Zat:)
-Türk mutasavvıf Sünbül efendi yerine vekil olarak Merkez Efendi'yi atar.Ve de, süs isteyen şeyhine kuru bir çiçek getirmiştir.Nedeni sorulduğunda sebep olarak:…İbadet halindeki yeşil çiçekleri ibadetten alıkoymak istemedim, cevabını vermesini istedi.(Yani Allah ın ona yüklediği görevini yapmaya çaba göstermesini sebep göstermiştir.) -Hz. Ebu bekir savaş esnasında emir buyurur;-Ağaçları sökmeyin,kesmeyin,ihtiyaç hariç hayvanları öldürme öldürmeyin:Tabari:1/1850)

İslam da sadece “zararlılar öldürülür”kuralı gereği zararlı olan,sinek,fare gibi hayvanların öldürülmesine izin verilmiştir. YABANCILARIN GÖZÜ İLE , -Montaigne:Essais:11/206:Türklerin (Osmanlıların) hayvanlar için bile vakıf ve hastaneleri vardı…"
-Guer:M.U.des tures:Camide hastalanan kedi,köpeklerin tedavisine mahsus hastane vardır…" (s.220)
-“Kışın Sivas’ta kuşlara yem vermek için vakıflar yapılmıştı." (Selçuklularda,Sivas:O.Turan)
İLGİLİ AYETLER: En’am:38 : " Yeryüzünde yürüyen hiçbir hayvan ve iki kanadı ile uçan hiçbir kuş yoktur ki,sizin gibi sosyal düzeni ölçüsü-belli kurallara göre işleyen düzenleri olmasın.Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık.Sonra hepsi,Rablerine toplanıp diriltilip toplanacaktır.."(Geniş açıklama için fizilal)Rahman Suresi 7-9:O Allah Göğü yükseltmiştir ve dengeyi koymuştur...sakın dengeyi bozmayın "

Müslümanlar bilim ve teknikte,Avrupa’dan neden geri kalmışlardır? / Geri kalmamızın sebebi Dindir?Diyenlere bir sunum olmasından dolayı böyle bir konu anlatıldı. Geçmişte İslam ve Müslüman bilginler böyle parlak bir medeniyet ortaya koymuşken bugünküler neden bunu yapamamaktadırlar?İslam dini, eğer bilime engel ise!!Onlara neden engel olmadı?İslam dini neden Avrupa’daki kilisenin yaptığı gibi bilim adamlarını giyotinlere göndertmedi? Bunun yerine bilimsel çalışmayı ibadet olarak kutsallaştırdı!Müslümanların bilim ve teknikte geri kaldığını söyleyenler sadece laf üretiyorlar?İşte bu anlatılanlarda olduğu gibi bizden öncekiler bilim ve sanatta bayrağı olması gereken noktaya taşımışken;Bu bilginlerden sonraki müslümanlar, bilim sanat alanlarında neler yapmışlardır?Ya da,Müslümanların bilimde geri olduğunu söyleyenlere,sorulmalı—peki Siz Ülkenin gelişmesi/ilerlemesi/bilim-kültür medeniyet alanlarında neler yaptınız? ..Ortalığı karıştıranlar kimler?.Şu an bir çok ünlü!! Üniversitemiz varken Kaç tanesi Dünya bilim tarihine ,Orijinal,alanında ilk olacak bir eser,icat kazandırmıştır?!!Ya da dünya çapında bir bilimsel buluşa imza atmışlardır?!Ya da Dünya da Bilimsel çalışmalarda ilk 500 Üniversitenin içine giren bir tane Ünv. Miz var mı?