.::İzhâr ve İmam-ı Birgivî Hazretleri::.

Eger tarifin manasina, "müfred mana icin konulmus olan lafiz " deyip, müfreden i terkipte sifat düsürürsek, sadece, manasi müfred olan lafizlar buraya dahil olmus olur.halbuki manasi tesniye ve cemi olan kelimelerde, buraya dahildir.o halde, müfred kelimesi, magnenden sifat degilde hal olmasi daha uygundur."müfred oldugu halde manaya vazi olunan lafizdir"
BURADAKI MÜFREDDEN KASIT, CÜMLE VE SIBIH CÜMLE MUKABILI OLAN MÜFREDDIR.

hatamiz varsa af ola......

Her harf-i Cerrin bir müteallagı vardır. Mutaallak ise;
1. Fiilden (Emesiledeki 13 fiil),
2. Şibih fiilden(İsm-i Fail, ism-i mef’ul sıfatı müşebbehe) veya
3. Mana fiilden (Kendisinden fiil manası anlaşılan her lafız.) olur.

Zaid olan harfi cerlerin mutaallakı olmaz.

• رُبَّ; حَاشَا, لَعَلَّ ; لَوْلا ; خَلا ; عَدَا ; Bunlara müteallak lazım değildir.
• (لَوْلا) ile (لَعَلَّ) nin mecruru mübtedadır. Haberleri ise mabâdleridir.

Geriye kalanların mecruru ise,
• Eğer harfi cer, fî veya fî manasına olursa, harfi cerrin müteallagı mahallen mensuptur.
• Eğer harfi cer “lam” veya “lam manasına” olursa, harf-i cerrin müteallakı olan mefûlü leh mahallen mensuptur. Misalen ضَرَبْتُ زَيْدًا لِلتَّأدِيبِ de olduğu gibi. (لِلتَّأدِيبِ) mefulü lehtir.(Lamlı geldiği için) ve Mahallen mensuptur.
• Eğer harf-i cer “lam” ve “fî”nin gayrisinde bir manada olursa, Mecrur; Mefûlü bih gayr-i sarih olur ve mahallen mensuptur. Misal: (مَرَرْتُ بِزَيْدٍ) gibi.
• Cer ve mecrurun mâ adasının müteallakı üzerine takdimi câizdir.

• Bazen müteallak hazfolunur. Eğer hazfedilen fiil umum ifade eden ve cer ve mecrurda da taşınan bir fiil ise, cer ve mecrura “Zarf-ı Müstegar” (dolu) ismi verilir.

Misal: (زَيدٌ فِى الدّارِ) gibi. Aslında (زَيدٌ حَصَلَ فِى الدّارِ) idi. “Hasale” kelimesi hazf edildi.

• Eğer hazfedilmezse “Zarf-ı Lağv” (boş) diye isimlendirilir.

Umum ifade eden fiiller: Kane, hasale, istegarra, vecede, sebete’dir. (Bu kelimeler hakkında yanlışım varsa düzeltilsin.)

مَرَرْتُ بِزَيْدٍ değilde orası mürre olması lazım yoksa yanlışmı hatırlıyorum.

birde mefulu bih gayri saihi izah edermisin.

teşekkürler

Amil 2’ye ayrılır;
1. Amil-i Lafzî
• Semâî.
• Kıyâsî.
2. Amil-i Manevi

1- Amil-i Lafzî:
Tarifi: مَا يَكُونُ لِلِسَانِ فِيهِ حَظٌّ
Manası: Lisan için kendisinde haz (pay) olan âmildir. Bu da iki kısımdır;

1. Semâî.
Tarifi: هُوَ الَّذِى يَتَوَقَّفُ اِعْمَالُهُ عَلى السَّمَاعِ
Manası: Amel ettirilmesi, Araplardan işitilmesine muhtaç olandır.

Semaide kendi arasında ikiye ayrılır;
• Bir isimde âmil. (Harf-i Cerler)
• İki isimde âmil. (Merfûu mensubundan önce olanlar ve mensubu merfuundan önce olanlar)

• Bir isimde âmil. (Harf-i Cerler):

بَاء;(Birleştirme)
مِنْ ;(İbtidâ)
ِالَى ;(İntiha)
عَنْ;(Buğd ve mücavezed yani uzaklaştırma)
عَلَى; (Yükseklik)
لامْ ; (Tağlil ve tahsis için)
فِى ; (Zarf için)
كَافْ ; (Teşbih)
حَتَّى ; (Gaye)
رُبَّ ; (Azlık)
وَاوُالْقَسَمِ ; (Yemin)
تَاءُالْقَسَمِ ; (Yemin)
حَاشَا ; (İstisna)
مُذْ ,منْذُ; (Geçmiş zamanda başlangıç)
خَلا , عَدَا ; (İstisna)
لَعَلَّ ; (Teraccî=Ümit)
كَيْمَ ; (Ta’lil)
لَوْلا ; (İmtina= bir şeyin yokluğu)

Kartal Kardeşe Teşekkürler.
İzhâr kelimesi, İf'al bâbından mastardır. Ezhera-yüzhiru-izhâran şeklinde tasrif olunur.
Aksamı Seb'adan Sahih fiile girer. Sahih fiildir...

izhar ne kelime olur aksamı sebadan neye girer

MUTEADDİ 3 KISIMDIR BİR MEFULE MUTEADDİ İKİ MEFULE MUTEADDİ ( BUDA 3 KISIM) VE ÜÇ MEFULE MUTEADDİ'DİR

ALLAH sizlerden bu hizmetlerinizden binlerce kez razı olsun . biraz olsun o eski günleri yad etmiş olduk .İNŞAALLAH -devamı da gelir .teşekkürler.

Allah razı ve memnun olsun Ankebut kardeş Allah cc ilmini artırıp mucibince amel ettirsin....

fiillerde muğtezi igrab fiili muzarinin ismi faile tam müşabih olması bu müşabihet yanlız ismi faildedir
bu müşabihet lafzan,maanen,istiamalendir.

Allah razi olsun muzakere hocam:) sadakatle birlikte çift dikiş yapmış oluyorum ben hem orda tekrar hem burda Teşekkur ederiz

Aşk'a ciğerin yakmayan, mürşide doğru bakmayan,bahr-ı muhit'e akmayan,göl iken umman olurmu... Nakşibendi (k.s)

Fiil-i Muzârinin İsm-i Faile müşabeheti (benzemesi) üç şekildedir;

1. Lafzan
2. Mânen
3. İstiğmâlen

1-Lafzan Müşabeheti: Harekât ve sekenâtta denk olduklarında, Fiil-i Muzari, İsm-i Faile lafzan benzer. (يَضْرِبُ) ve (ضَارِبٌ) kelimelerinde olduğu gibi.

2-Mânen Müşabeheti: Fiil-i Muzârinin ve İsm-i Fail umumilik ve hususiliği kabul ettiği için Fiil-i Muzari, İsm-i Faile benzer.

• İsmi-i Fail, lâm-ı tariften soyulursa umumilik ifade eder.
• İsm-i Faile lâm-ı tarif dahil olursa hususilik ifade eder.
• Muzari ise İstikbal ve Hâl harflerinden soyulduğu zaman, hal de istikbal de manası içerebilir. Misal: (يَضْرِبُ) kelimesinden şimdiki veya gelecek zaman anlaşılabilir.
• Muzariye İstikbal harfleri olan (لن - لا - سَوفَ -س ) veya Hâl harfi olan (مَا) dahil olduğunda manası hususileşir. Misal: (سَيَضْرِبُ = Dövecek) ve (مَا يَضرِبُ) (Şimdiki hal) gibi.

3-İstiğmâlen Müşabeheti: Fiil-i Muzâri ve İsm-i Failden her bireri nekre için sıfat vâkî olduğunda Fiil-i Muzari, İsm-i Faile istiğmelen benzer. Fiil-i Muzâri ve İsm-i Fail üzerine ibtida lamı dahil olduğunda Fiil-i Muzari, İsm-i Faile benzer.

Dip Not: Nekre bilinmeyen, İstiğmal ise kullanışta demektir.

Şimdi geldik âmile;

Âmil:

Tarifi:

هُوََ مَا اَوجَبَ بِوَاسِطَةٍ كَوْنَ آخِرِ الكَلِمَة علَى وَجهٍ مَخْصُوصٍ مِنَ الاعْرَابِ

Manası: İğraba mahsus bir vecih üzerine, kelimenin âhirinin bir vâsıta ile olmasını icâp ettiren şeydir.

İğraba mahsus vecihlerden kasıt; feta-zamme-kesre-cezm.
Misal:
ضَرَبَ زَيْد غُلامَ عَمْرٍ

Burada (زَيْد ) ahirinin mezmum, (غُلامَ) nin ahirinin meftuh olmasını sağlayan (ضَرَبَ) fiilidir. Zeyd kelimesi faildir ve failin iğrabı rafî’dir. (غُلامَ) ise mefu’ldür ve mef’ulün iğrabıda nasptır. (عَمْرٍ) ise İzâfet ile mecrurdur.

buradaki igrabdan kasit, arkadasimizin yazdigi gibi, fetha zamme kesre.
yalniz, mahsus vecihlerden kasit, irrabi lafzi, takdiri, mahalli.
vasitayla murad, failiyyet mefuliyyet birde izafet.
tarifdeki ma ile yani ismi mevsulle murad,lafiz veya gayri lafizdir.( amili lafzi, veye magnevi dir.)

Resim tam görünmüyor benim bilgisayardan. Gçremeyen kardeşler şu linke tıklayabilirler;
http://www.jojokw.net/up-pic/uploads/dc73a85880.jpg

İnşallah kardeşlerimizinde yardımı ile burada devam ettireceğiz. İzhâr'ı bulabileceğiz bir site veya kaynak bilemiyorum. Sanırım internette Türkçe'leri satışa sunulmuş. Moder Arapça'ya aşık olma işi popüler olduğu için olsa gerek, bu eserlere pek bakan yok İnternet dünyasında. İlginize teşekkürler...
Selam ve sevgiler...

Allah razi olsun ankebut kardes. Bir sey istiyecem eger uygun olursa bu taksimati ve toplu manayi devam edebilirmisin?
Yani Amili Yaptigin gibi Magülüde Igrabida. Eger mümkün olursa cok sevinirim veyada nerede bunun toplumanalarini bulabilecegimi söylersende sevinirim.
Selam ve Dua ile.

slm.nahiv deyince aklıma çok tatlı hatıralar anılar geliyor.sayenizde o anılar birkere daha canlandı şimdi ilk satırlarını okuyunca ilk başladığım gün geldi aklıma nekadarda zorlanmıştık.fiili,isimi,harfi ezberleyene kadar canımız çıkmıştı ama en sevdiğim ve en değer verdiğim ders nahivdi.rabbim sizden ve bunun gibi değerli dersleri bize sevdiren hocalarımızdan kat kat razı olsun.sevgi ve muhabbetle......

ANKEBUT-57 kardeşim, öncelikle seni tebrik ediyorum; ordan-burdan alıntılar yapıp imzanı atarak hem kendini hem de başkalarını aldatmak yerine, yapabileceğin güzel ve orijinal bir işe girişmişsin, Allah muvaffak etsin.

Kitabımız Kur'an-ı Kerim'in lisanı Arapça olması hasebiyle şer'î ilimlerin temeline inebilmek, künhüne vakıf olabilmek için başta bu dilin gramerine hakim olmak lazım. Bunun da iki ana unsurundan biri sarf ise, öbürü de nahiv'dir malumunuz. Bilmiyorum daha önce Avamil'i ele almış mıydınız? Belki de onu hallettiniz, bitirdiniz; bilgin, haberim olmamış olabilir. Yoksa ondan başlamanız daha münasip olurdu tabii...

Ben sizi tekrar tebrik ediyor, herkese başarılar diliyorum.

evet kardeşim,eğer kitabı müzakereye imkan olursa,bizde tekrar etmiş oluruz,gerçekten unutmayacağımızı zannederken,maleseffff.ankebut kardeşim sen biraz daha devam etsen bizde katkıda bulunuruz inş.selametle

Ecyad kardeşimizin dediği gibi. Bu kitabı defalarca okuduk, okuttuk ,imtihan heyeti karşısına biiznillah hazır olarak çıkardık.Zannederdimki hiç unutmam ama unutuluyormuş.Şuda varki elimize tekrar alsak birazda kendimizi zorlasak bihimmeti piran tekrar hatırlarız inşaallah.H.z Allah yolunda vefakâr,cefakâr,ivazsız,garazsız,hizmet edenlerden eylesin bizleri.....amin

Çok teşekkur ederiz ankebut57 kardeşim mevla razı olsun izhar çok sevdiğim kitab zamanı evvelde ben hiç unutmam diyordum arkadaşlarla bile birbirimize isimlerimizle değilde tariflerle isim koymuştuk öyle seslenirdik ama ne yazıkkı unutmuşum :'(( çok üzücü olay sayende tekrar ediyoruz mevla dareyn saadeti nasip etsin inş

H.z Allah yolunda vefakâr,cefakâr,ivazsız,garazsız,hizmet edenlerden eylesin bizleri.....

1.Âmil:
Musannıf Hazretleri amile direk olarak başlamadan evvel, birkaç hususu izah eder. Bu hususlardan biri kelimedir.

Kelimenin Tarfifi: وَهِى اللَفْظُ المَوضُو عُ لِمَعنًى مُفْرَدٍ
Manası: Müfret mana için konulmuş lafızdır.

Kelime de üçe ayrılır:
1.Fiil
2.İsim
3.Harf

1.Fiil:

Tarifi: مَادَلَّ بِهَيْئَتِهِ وَضْعًا عَلى اَحَدِ الاَزْمِنَةِ الثَّلاَثَةِ

Manası: Üç zamandan biri üzerine (mâzi-hâl-istikbâl), vaz’an hey’eti ile delâlet eden kelimedir.

Fiilin hâssaları(hususiyetleri-mahsus olduğu özellikleri)

( قَدْ سِينْ سَوفَ اِنْ لَم لَمَّا لاِمِالاَمرِ لاَءِالنهْىِ)

birinin dahil olmasıdır. Fiillerin hepsi âmildir.

2. İsim:

Tarifi: مَادَلَّ عَلى مَعْنًى مُستَقِلٍّ بِالْفَهْمِ غَيْرَ مُقْتَرِنٍ بَاَحَدِ الاَزْمِنَةِ الثَّلاَثَةِ

Manası: Anlaşılmakta üç zamandan birine yakın olmadığı halde, müstakil bir mana üzerine delalet eden kelimedir. Mesela (نَاصِرٌ) üç zamandan birine delalet etmez. Müstakil bir manası vardır.

İsmin Hususiyetleri (Özellikleri):
İsme tenvin, harf-i cer ve lam-ı tarifinin dahil olması ve ismin müpteda, muzaaf ve fâil olmasıdır. Bunlar ismin özellikleridir.

İsimlerin bazıları amildir yani amel eder, İsm-i fâil gibi.

Bazısı da amil değildir, (انَا - اَنْتَ - اَلَّذِى) gibi.

3. Harf:

Tarifi: مَادَلَّ عَلى مَعْنًى غَيْرِ مُستَقِلٍّ بِِالْفَهْمِ بَلْ آلَةُ لِفَهْمِ غَيْرِهِ

Manası: Anlaşılmakta müstakil bir mana üzerine delalet etmediği halde, başkasının anlaşılması için alet olan kelimedir. Misalen ( فِى ) gibi. Kendisinin bir manası yoktur ve başkasının anlaşılmasına alet olur.

İzhâr’ın musannıfı İmam-ı Birgivî Hazretleridir. Babası Pîr Ali’dir. İmâm-ı Birgivî Hazretleri 1523 yılında Balıkesir’de doğmuş olup, 1572 senesinde de İzmir’in Ödemiş ilçesinin Birgiv nâhiyesinde vefat etmiştir. Allah kendisinden râzı olsun…

İzhâr İlm-i Nahv’den bahseder.
İlmi Nahv’in tarifi;

وَهُوَ عِلْمٍ يُعرَفُ بِهِ اَحْوَالُ الْكَلِمَةِ الْعَرَبِيَّةِ مِنْ حَيْثُ ْلاِعْرَابِ وَلْبِنَاءِ

Manâsı: İğrab ve binâ cihetinden, Arabî kelimelerin halleri, kendisi sebebiyle bilinen ilimdir.

İlm-i Nahv’in mevzûu:

اَلْكَلِمَةُ الْعَرَبِيَّةُ الْوَاقِعَةُ فِى الْكَلاَمِ

Manâsı: Kelamda vâkî olan Arapça kelimelerdir.

İlm-i Nahv’in gâyesi:

اَْلاِ خْتِرَازُ عَنِ الْخَطَاءِ فِى ا ْلاِعْرَابِ وَلْبِنَاءِ

Manâsı: İğrab ve binâlardaki hatalardan kaçınmaktır.

İzhâr (اِظْهَارْ) kelimesi, İf’al (اِفْعلْ) bâbından mastardır. Tasrifi;
(اِظْهَارً - يُظْهِرُ - اَظْهَرَ) Şeklindedir.

Musannıf Hazretleri, yazmış olduğu bu risalenin, her muğribin(İğrab vericinin) şiddetle ihtiyaç duyduğu mevzular hakkında olduğunu beyan ettikten sonra, avamilde olduğu gibi,

1.Âmil
2.Mamül
3.İğrab
Şeklinde taksim eder.